Lada Hitam dan Gambir tuah kepada Negeri Johor

Di Johor, motif lada hitam dan gambir terdapat di banyak tempat.

Sebagai contoh perhatikan kerawan besi tiang lampu jalan di bandar-bandar di negeri ini. Jelas kelihatan corak awan larat yang bermotifkan tumbuh-tumbuhan itu.

Di istana motif awan larat daun gambir dan lada hitam dalam warna kuning keemasan terdapat pada permaidani biru di Bilik Singgahsana. Bilik Persemayaman Istana Besar dan ruang istana-istana lain. Motif itu juga menghiasi peralatan jamuan istana termasuk pinggan mangkuk, sudu garpu, cawan dan gelas, serta kulit buku program istiadat.

Di luar istana pula motif itu dilorek sebagai hiasan pada tiang dan dinding bangunan (khursusnya bangunan Kerajaan Negeri), kad jemputan rasmi, kepala surat jabatan-jabatan kerajaan, kulit luar dan muka dalam buku surah Yasin dan jadual solat yang diterbitkan oleh Jabatan Agama Islam Johor.

Motif itu juga menghiasi permaidani biru di dalam pesawat peribadi Sultan Ibrahim, Masjid Sultan Abu Bakar dan Masjid Pasir Pelangi.

Apa signifikannya lada hitam dan gambir sehingga dijadikan motif pada begitu banyak benda di Johor?

Menurut buku Adat Istiadat Diraja Johor, motif lada hitam dan gambir dipopularkan oleh Sultan Abu Bakar sebagai tanda mengabadikan peranan yang dimainkan oleh kedua-dua tanaman itu dalam memajukan ekonomi negeri Johor.

Dato' Abdul Rahim Ramli
Penulis buku 'Adat Istiadat Diraja Johor'

Dalam buku yang ditulis oleh Dato' Abdul Rahim Ramli itu dinyatakan bahawa dalam usaha menjadikan Johor sebuah negeri moden, Sultan Abu Bakar membawa masuk ramai orang Cina ke negeri ini bagi menjalankan aktiviti pertanian lada hitam dan gambir secara komersial.

Dalam bab 3, "Wawasan Temenggung" halaman 30, dinyatakan bahawa dalam mengusahakan ekonomi berasaskan gambir itu, daun pokok gambir direbus di dalam besar sebaik saja dipetik. Jika tidak, daun itu akan bertukar warna dan tidak boleh digunakan lagi. Setelah hampir kering, baki air ditapis dan direbus lagi sehingga pekat. Tinggalannya kemudian dibuang ke dalam acuan leper dan dibiarkan kering, kemudian dipotong-potong kecil dan dijual.

Pada awalnya gambir dikatakan dalam buku itu diniagakan secara pertukaran dengan beras dari pedagang Jawa, kemudian dengan barangan yang dibawaoleh pedagang Cina seperti beras dan tekstil. Kepingan gambir dibawa ke negeri China untuk melembutkan dan mewarnakan kulit haiwan untuk dijadikan pakaian dan perhiasan.

Buku itu seterusnya menyatakan bahawa gambir mengandungi antigen, iaitu bahab yang boleh mengecutkan kulit dan dijadikan campuran bagi ubat sakit tekak. Sebahagian besar gambir it didagangkan keluar negeri, khasnya ke negara Barat untuk dijadikan bahan perubatan. Sebahagian kecil pula digunakan sebagai bahan ketika makan sirih.

Menurut penulis, lazimnya gambir ditanam bersama-sama lada hitam. Hampas daripada hasil pemprosesan gambir dijadikan baja bagi tanaman lada hitam. Oleh sebab pokok gambir tidak memerlukan perhatian rapi daripada pengusaha ladang, perhatian boleh ditumpukan kepada tanaman lada hitam.

Pada waktu itu, penulis menjelaskan lagi, Johor merupakan pengeluar gambir dan lada hitam terbesar. Oleh sebab itu, ekonomi Johor berkembang maju disebabkan oleh hasil pengeluaran tanaman tersebut.

Hari ini meskipun sudah berlalu, lada hitam dan gambir bukan lagi penting yang menyumbang kepada pendapatan Johor, namun jasanya kepada kerajaan negeri tetap diabadikan.

Tweet

Ceritera istana

TAHUN 2012 mencorak seribu satu kisah yang mewarnai kehidupan di sebalik gerbang istana. Khabar daripada kerabat keluarga diraja turut terpahat dalam lembaran peristiwa negara.

Istiadat Pertabalan Yang di-Pertuan Agong ke-14 mengukir sejarah tersendiri apabila Sultan Kedah, Tuanku Abdul Halim Mu’adzam Shah ditabalkan buat kali kedua sekali gus tercatat dalam Malaysia Book of Records.

Sementara itu, sambutan Hari Keputeraan Sultan Johor ke-54 menghidupkan kembali adat istiadat Kesultanan Johor lama. (Click) Sejarah sekali lagi terlakar apabila Sultan Kelantan berkenan membuka pintu istana kepada seluruh rakyat mengunjungi singgahsana diraja itu.

Di sebalik khabar gembira, terselit kisah duka buat seluruh rakyat Selangor apabila kehilangan seorang kerabat diraja iaitu adinda bongsu Sultan Selangor, Tengku Putri Aishah. Teraju sistem monarki Britain, Ratu Elizabeth II tidak terkecuali mencorak warna-warni 2012 dengan sambutan ulang tahun pemerintahan baginda yang ke-60.

Pertabalan Yang di-Pertuan Agong ke-14

TARIKH 11 April menjadi saksi Sultan Kedah, Tuanku Abdul Halim Mu’adzam Shah, 84, selamat ditabal sebagai Yang di-Pertuan Agong ke-14 pada satu upacara penuh istiadat kebesaran Raja-Raja Melayu di Istana Negara.

Istiadat kali ini melakar memori yang cukup bermakna bagi Seri Paduka Baginda kerana ia merupakan kali kedua baginda ditabalkan sebagai Yang di-Pertuan Agong dan yang pertama bersemayam di Istana Negara baharu di Jalan Duta.

Baginda juga berkenan menerima sijil pengiktirafan daripada Malaysia Book of Records sebagai sultan pertama dilantik ke jawatan yang sama buat kali kedua pada 20 Februari 2012.

Raja Nazira Safya curi tumpuan media

ANAKANDA kedua Raja Muda Perak, Raja Dr. Nazrin Shah, Raja Nazira Safya, mencuri tumpuan media apabila buat julung-julung kalinya tampil di khalayak ramai pada istiadat Penganugerahan Darjah Kebesaran Negeri Perak sempena sambutan Hari Keputeraan Sultan Perak Ke-84 di Istana Iskandariah pada 22 Mei lalu.

Raja Nazira Safya didukung bonda baginda, Raja Puan Besar Perak, Tuanku Zara Salim di hadapan pintu masuk Dewan Santapan Istana Iskandariah.

Tweet

Setujukah anda jika Sejarah kehidupan dan perjuangan Sultan Abu Bakar dibawa ke layar perak?

Hasrat merakamkan kehidupan Sultan Johor Moden pertama itu bagi mencetuskan jiwa nasionalisme, patriotisme dan kepemimpinan di kalangan generasi muda Johor malah negara pada hari ini.

Johor memerlukan pemimpin yang memiliki integriti, jujur, rela berkorban demi kemajuan bangsa sebagaimana yang ditunjukkan oleh Almarhum Sultan Abu Bakar yang belayar ke luar negara untuk mempelajari dan memperbaiki sistem pentadbiran Johor yang digunapakai sehingga ke hari ini.

Sultan Abu Bakar diangkat sebagai Sultan Johor termasyhur yang pernah berjuang pada abad ke-19. Kemasyuran baginda tidak terhad di Johor sahaja, malah sehinggakan ke England, Amerika, Jerman juga Turki dan memjadi sahabat baik Queen Victoria dan Sultan Hamid II.

Jika dapat direalisasikan filem berkenaan, sudah pasti melibatkan pelbagai pihak kerana perlu dihasilkan berpandukan pada kajian sejumlah buku biografi baginda dan pada masa sama, mengadakan sejumlah wawancara dengan keluarga baginda yang masih ada.

Diharapkan dapat direalisasikan.

Tweet

The bridge of friendship

Datuk Abdul Rahim Ramli 
2009/11/23

WE have heard the views of the government, politicians and the man-in-the-street on the proposed third bridge connecting Singapore and Johor. As far as I can recollect this proposed link is not the third. Tun Hussein Onn had initially proposed a second crossing at Tebing Runtuh, west of the causeway and nearer to Johor Baru. It has deep water to allow for shipping. Singapore was not agreeable to the proposal as the bridge and approach roads allegedly would traverse a security area in the republic.

Sultan Iskandar (second from right) with Goh Chok
Tong (second from left) at a reception after a
game of golf at Royal Johor Country Club in 1985.
The writer is on the left.

Some years later, Singapore prime minister Goh Chok Tong proposed a bridge from Punggol to Pulau Ubin in Singapore and onto Johor at Sungei Kim Kim. There was no further discussion on the proposal as it was overtaken by events leading to the construction of the Second Link.

In my opinion, the building of concrete bridges is of secondary importance. The bonding of a human relationship based on trust, mutual respect and good neighbourliness is essential.  

In this sense I was fortunate to have experienced the camaraderie, understanding and trust between my then counterparts in the republic's government and the Johor administration. This feeling of mutual respect facilitated and established social and diplomatic relations without going through the 

formal rigmarole of the foreign office.

The writer welcoming Goh Chok Tong and his wife 

at a function.

In fact, the bond of friendship and goodwill had been established earlier by our rulers, and continued by Sultan Iskandar. This is manifested when senior ministers from the republic visit the sultan on Hari Raya. The sultan had conferred the First Class Order of the Crown of Johor to Lee Kuan Yew and Goh Chok Tong, further cementing the strong ties between the two countries. The National University of Singapore gave due recognition to the sultan's role in forging this bilateral friendship by conferring on him the honorary degree of Doctor of Laws last year.

When I was head of the civil service, I continued the task of consolidating the friendship that was established by my predecessors. We held friendly golf games, 

betweenthe Johor Public Service and the 

Singapore Public Service, played annually 

at alternate venues. 

Sultan Iskandar captained Johor while Goh Chok Tong led the Singapore contingent.

The Royal Malaysia Police also held competitions with their Singapore counterparts. The outcome of such competitions was not important. The games were used as a forum for discussions and problem solving for mutual benefit.

The encounters did not end on the golf course. A Singapore government delegation's visit to celebrate Hari Raya in Johor at the Menteri Besar's residence is reciprocated with a Johor's visit to Singapore's cabinet for Chinese New Year. In between these occasions, there were informal visits and contacts made by both parties. I remember vividly the final acceptance to our negotiations for compensation for the Lingui Dam was announced by Goh Chok Tong during Chap Goh Mei, remarking I was a difficult negotiator.

I had close relations with Goh when he was the republic's deputy prime minister and minister of defence. We could contact each other directly, bypassing secretaries. One day, he expressed his wish to have a round of golf with me at Desaru, and that he will come incognito. He arrived by boat at Tanjung Penggileh where I welcomed him.

On another occasion, he invited me for tea in his office at the ministry of defence a day before he assumed the post of prime minister.

He called me to brief on Singapore's three-quarter tank policy for its citizens entering Johor so I could in turn inform the Johor and Malaysia administration. His intention was to let us know before the implementation of the republic's policy that may affect Johor and Malaysia.

Many problems were resolved through direct contact. There was no necessity for letters. I remember one day at the Abu Bakar mosque, the sultan directed me to speak to the Singaporean officials to move their pig farms that caused a foul smell from Mandai across the straits. Within the next few weeks, the farms were relocated.

Recent developments however have shaken the very foundations of friendship and understanding that have been established over the centuries.

I sense there is a general perception that Singapore's seemingly unilateral decisions are unacceptable to Johor. We view the verdict by the World Court over Pulau Batu Putih as tantamount to Singapore's disrespect and infringement on Johor's sovereignty.

Sultan Iskandar is adamant and had sent a clear message during a State Assembly sitting last year that Pulau Batu Putih belongs to Johor.

The rescinding of complimentary vehicle entry permits to members of the royal family is seen as the last straw that makes mending of fences difficult if not impossible.

The proposal for a third link mooted by Singapore and vetoed by Sultan Iskandar may not materialise after all.

Tweet

MASJID SULTAN ABU BAKAR, JOHOR

             

Masjid Abu Bakar bukan sahaja terkenal kerana seni binanya yang menarik tetapi juga kedudukannya di pinggir Selat Tebrau dan kedewasaan usianya. Walaupun kini usianya telah melebihi 100 tahun namun keaslian bentuk seni binanya tetap tidak berubah dan sentiasa teguh berbanding dengan bangunan Istana Besar yang berhampiran dengannya yang telah pun diubahsuaikan.

Masjid ini mula dibina pada tahun 1893. Upacara perletakan batu asas Masjid Abu Bakar telah disempurnakan pada 1 Muharram 1310 Hijrah bersamaan 26 Julai 1892 Masehi dan siap sepenuhnya pada tahun 1900. Jurutera yang bertanggungjawab ke atas pembinaan masjid ini ialah YB Dato' Yahya Awaluddin. Manakala pelukis pelan dan kerja-kerja pembangunan masjid oleh Tuan Haji Mohamad Arif bin Punak.

Masjid yang menelan belanja sebanyak RM 400,000 ini telah dibuka dengan rasmi oleh DYMM Sultan Ibrahim ibni Almarhum Sultan Abu Bakar dan diberi nama Masjid Abu Bakar mengambil sempena nama ayahanda baginda Almarhum Sultan Abu Bakar yang menitahkan pembinaan masjid ini.

Masjid Abu Bakar ini mula digunakan buat pertama kalinya pada hari Jumaat 1 Syawal 1317 Hijrah bersamaan 2 Februari 1900 Masehi untuk Sembahyang Jumaat. Masjid ini dapat menampung lebih 2500 orang jemaah bagi satu-satu waktu. Masjid yang masih teguh dan digunakan sehingga kini ini mempunyai ciri-ciri rekabentuk masjid-masjid di Asia Barat. 

Masjid Abu Bakar mempunyai menara dua tingkat iaitu bulat di bahagian atas dan empat segi di bahagian bawah serta berkubah.

Empat buah menara berkubah masjid ini juga dihiasi dengan lampu-lampu yang diimport dari Turki serta ukiran-ukiran yang menarik pada tiang-tiangnya khasnya pada mimbar tempat khatib membaca khutbah. 

Manakala batu marmar yang menghiasi masjid juga diimport dari Itali dan tempat bara dari Negeri China. Ukiran-ukiran yang terdapat di masjid ini dikatakan ada persamaannya dengan ukiran-ukiran yang terdapat di Masjid Sultan Hassan, Mesir dan juga Masjid Imam Shafie.

Selain itu, ruang beranda juga disediakan untuk pelawat-pelawat yang ingin melihat di sekeliling masjid dan untuk para jemaah beristirehat. 

Bagi tujuan menjaga kebersihan masjid, tempat mengambil wuduk dikhususkan di bahagian bawah masjid. Di sebelah tempat mengambil wuduk ini disediakan satu ambin untuk para pelawat atau musafir beristirehat. 

Satu lagi keistimewaan masjid ini ialah suasananya yang sejuk dan nyaman sepanjang masa walaupun ketika musim panas, ini disebabkan kedudukannya di atas bukit.

Kini masjid yang hampir mencapai usia melebihi 100 tahun ini tetap setia mengabadikan diri kepada penduduk-penduduk bandar Johor Bahru dan sentiasa mengajak orang ramai mengingati Tuhan menerusi azan yang berkumandang dari puncak menaranya pada setiap kali masuknya waktu solat.

Tweet

MALAYAN UNION - Teladan buat generasi kini, akan datang

Pelbagai masalah yang tercetus dalam masyarakat kita hari ini, antaranya kerana gagal menyelusuri dan memahami sejarah. Ada yang mempertikaikan institusi raja  dan membangkitkan hak orang Melayu. Mengambil iktibar dari peristiwa lalu, jelas kepada kita bahawa kekuatan sesuatu bangsa dan negara terletak keoada kekukuhan jati diri setiap warganya, kewibawaan pemimpin dan kedaulatan raja-raja.

Malah pengorbanan pemimpin terdahulu dalam memerdeka dan membangunkan negara ini wajar dihargai dan dijadikan teladan oleh semua. Raja-raja Melayu pula berperanan sebagai penaung dan tonggak perpaduan bagi semua rakyat tidak mengira kaum, bangsa dan agama yang dianuti.

Dalam sekian lama mempertahankan hak dan kedaulatan orang-orang Melayu, Raja-raja Melayu tidak sekali-kali mengenepikan hak kaum lain. Sebagai rakyat kita perlu meletakkan kesetiaan yang tidak berbelah bagi terhadap raja kita.

Oleh itu marilah kita hayati pengajaran daripada peristiwa Malayan Union. Setelah tamat perang dunia kedua, British telah mentadbir semula Tanah Melayu melalui Pentadbiran Tentera. Dalam pada itu, kerajaan British telah bersedia dengan satu sistem pentadbiran sivil yang mengejutkan seluruh rakyat Tanah Melayu iaitu Malayan Union.

Pentadbiran Malayan Union (1.4.1946 -1948), secara umumnya telah menukar taraf kedudukan Tanah Melayu sebagai sebuah negeri naungan kepada negeri jajahan British. Kuasa pentadbiran Tanah Melayu terletak sepenuhnya kepada Gabenor British. Ini menyebabkan raja-raja Melayu bukan sahaja kehilangan kuasa melindungi rakyat negerinya malah turut kehilangan kuasa memerintah negeri masing-masing. Sebaliknya bidang kuasa baginda hanya dihadkan kepada hal-hal berkaitan adat resam dan agama Islam sahaja.

Malayan Union juga memperuntukkan undang-undang baru yang memberikan kewarganegaraan kepada semua orang yang lahir di Tanah Melayu dan Singapura tanpa mengira bangsa termasuk juga pendatang yang telah tinggal melebihi 10 tahun. Warganegara Malayan Union juga akan memperoleh hak-hak yang sama termasuk penerimaan masuk ke dalam perkhidmatan awam.

Kuasa raja-raja Melayu dan persoalan kerakyatan di bawah Malayan Union ini telah membangkitkan kemarahan seluruh orang Melayu. Perasaan tidak puas hati ini mula tersebar luas. Suara-suara kritikan diluahkan dalam akhbar-akhbar Utusan Melayu, Majlis dan juga Warta Negara.  Para cendekiawan dan pemikir menyuarakan keresahan dan melontarkan idea bagi membangkitkan semangat agar orang Melayu bersatu dalam menggalas masalah yang dihadapi secara lebih telus dan bersepadu.

Situasi ini akhirnya telah mencetuskan satu gelombang bersepadu antara suara rakyat dan pemerintah dalam menentang dasar Malayan Union. Kemunculan Malayan Union menyuntik kesedaran orang Melayu bahawa perjuangan besar untuk mendapatkan kembali maruah dan kedaulatan negara tidak mungkin tercapai dengan suara minoriti.

 Menyedari hakikat ini, satu kongres yang menghimpunkan 41 buah persatuan Melayu seluruh negara diadakan di Kelab Sultan Sulaiman, Selangor pada 1 hingga 4 Mac 1946. Kongres ini didokong dan digerakkan oleh Zainal Abidin Ahmad (Zaaba), Pengerusi Persekutuan Melayu Selangor, Dato Onn Jaafar, Yang Dipertua Pergerakan Melayu Semenanjung dan Dato Panglima Bukit Gantang, Yang Dipertua Ikatan Melayu Perak, bersama-sama pemimpin-pemimpin pertubuhan Melayu yang lain di seluruh Persekutuan Tanah Melayu.

Kongres Melayu yang pertama ini telah dirasmikan oleh DYMM Sultan Selangor iaitu Almarhum Sultan Hisamuddin Alam Shah Alhaj. Dalam ucapan perasmiannya, baginda Sultan amat menyokong penuh penubuhan sebuah Persatuan Umat Melayu yang kuat di Tanah Melayu bagi menjamin kepentingan dan hak orang Melayu serta negara terus terpelihara. Kongres yang berlangsung selama empat hari tersebut telah membuat tiga ketetapan utama iaitu, penubuhan Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (PEKEMBAR), membantah penubuhan Malayan Union dan mengadakan Derma Pelajaran Kebangsaan Melayu. 

Dengan ketetapan tersebut, akhirnya UMNO secara rasminya diisytiharkan penubuhannya  pada 11 Mei 1946 di Istana Besar Johor.  Cogankata ”Hidup Melayu” mendasari perjuangan UMNO pada ketika itu yang dipimpin oleh Dato’ Onn Jaafar. Apabila Tunku Abdul Rahman mengambil alih pucuk pimpinan UMNO, cogankata ”Hidup Melayu” ditukar kepada ”Merdeka”. Berlandaskan cogankata ini, perjuangan UMNO diperhebatkan sehingga negara berjaya beroleh kemerdekaan.

Kejayaan tersebut adalah hasil permuafakatan dan sokongan padu seluruh rakyat kepada pemimpin dan Raja-raja Melayu. Rakyat mulai sedar, kita tidak boleh selamanya berada di bawah telunjuk penjajah. Fenomena ini merupakan satu kejutan besar  kepada pihak British yang sentiasa beranggapan bahawa orang-orang Melayu adalah bangsa yang lemah dan pasif dalam mengendalikan keperluan serta kepentingan masyarakat mereka sendiri.

Rentetan peristiwa sejarah negara ini amat penting difahami dan dihayati oleh semua rakyat negara ini, tanpa mengira lapisan masyarakat dan batas kaum. Malayan Union walaupun singkat usianya, meninggalkan impak yang amat hebat dan ia merupakan satu pengajaran yang amat berharga buat kita semua sebagai generasi pewaris.  

Satu perkara menarik yang perlu diketahui umum, kegagalan pelaksanaan Malayan Union di Tanah Melayu tidak langsung bergantung kepada kekuatan bala tentera atau jumlah senjata yang digunakan. Tidak juga melalui sebarang pertempuran atau keganasan. Sebaliknya, penentangan yang diajukan adalah melalui pergabungan kuat suara rakyat serta pemimpin yang dipayungi Raja-raja Melayu. Penyatuan suara ini juga amat unik sehingga dapat merungkai segala percaturan dan rancangan rapi yang disusun oleh pihak British.

Jalinan erat kerjasama antara rakyat, pemimpin dan raja ibarat selirat akar di umbi. Teguh akar dan umbi, maka teguhlah pokoknya.Cetusan semangat dan inspirasi dari Malayan Union perlu diambil dan disemat sentiasa dalam jiwa setiap rakyat ketika mengharungi apa jua kemelut dan keadaan. Ketelusan, kebijaksanaan dan kewibawaan pemimpin pula akan membawa rakyat dan negara ke arah kemajuan yang seimbang, kemakmuran dan kesejahteraan.


Hakikat yang perlu kita fahami ialah institusi raja yang diwarisi secara tradisi sejak dari dahulu ini sesungguhnya amat penting buat kita semua dan wajar untuk ia dipertahankan bersama. Jika hilang tradisi ini, maka hilanglah tonggak warisan negara. Dan hilangnya juga tidak akan berganti lagi.

Tweet

Wibawa Hikayat Johor

Oleh Adli Shahar
adli@bharian.com.my
2011/04/06

Sejarah awal negeri itu dalam teks terbabit boleh diguna pakai untuk perbandingan 

HIKAYAT Johor yang sering dijadikan rujukan pengkaji berhubung sejarah awal negeri itu masih boleh diguna pakai sebagai sumber teks maklumat mengenai negeri itu, meskipun ada beberapa fakta di dalamnya bertentangan dengan naskhah lain.

Perkara ini diakui Pembantu Profesor, Jabatan Sejarah dan Ketamadunan, Kuliah Ilmu Wahyu dan Sains Kemanusiaan, Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM), Dr A Rahman Tang Abdullah, dalam kajiannya Hikayat Johor: Kajian Intertekstualiti Sebagai Aspek Pensejarahan pada Siri Seminar Bulanan Naskhah Melayu ke-3 di Universiti Malaya (UM), baru-baru ini.

“Walaupun ada beberapa percanggahan fakta antara Hikayat Johor dan beberapa sumber rujukan lain seperti Tawarikh Datuk Bentara Luar dan Hikayat Pahang, ia masih boleh dijadikan antara bahan rujukan. 

“Saya memperbandingkan ketiga-tiga teks berkenaan kerana ia sumber dan karya sejarah yang berkaitan dengan perkembangan sejarah di Johor bagi tempoh pertengahan kedua abad ke-19. Untuk kepastian peristiwa atau konflik, sejarawan selalunya merujuk sumber ketiga terutama British,” ujarnya. 

Salah satu sebab berlakunya percanggahan itu dikatakan kerana motif pengarang Hikayat Johor, Datuk Mohd Said Sulaiman adalah untuk mempertahankan kedudukan dan integriti keluarga Kesultanan Johor. 

Lalu bukan suatu yang menghairankan apabila Hikayat Johor menggambarkan Temenggung Ibrahim dan Temenggung Abu Bakar bersikap pemurah dan baik hati kepada Sultan Ali, lebih-lebih lagi dalam perkara berkaitan bantuan kewangan. 


“Sebagai contoh Hikayat Johor menggambarkan peristiwa Perjanjian Johor 1953 yang memberi hak kedaulatan Johor kepada keluarga Temenggung Ibrahim atas kerelaan hati waris Sultan Hussien sendiri tanpa sebarang konflik sebelumnya. 

“Sebaliknya, kita mengetahui perkara ini melalui satu proses konflik politik yang panjang dan Temenggung Ibrahim sendiri sememangnya bercita-cita untuk mempunyai kuasa mutlak di Johor,” jelasnya. 

Menurut catatan Tawarikh Datuk Bentara Luar oleh Datuk Mohamad Salleh Perang, apabila perjanjian 1855 ditandatangani, timbul perbalahan antara Temenggung Ibrahim dengan Sultan Ali kerana Temenggung tidak berpuas hati apabila hasil Johor perlu dibahagikan kepada sultan itu. 

Perbezaan itu berlaku kerana persekitaran tempat tinggal yang berbeza di antara kedua-dua penulis iaitu pengarang Hikayat Johor menonjolkan dimensi dalaman istana sedangkan Tawarikh Datuk Bentara Luar menonjolkan dimensi luaran istana. 

Dr A Rahman berkata, perbandingan Hikayat Johor dan Hikayat Pahang pula boleh dilakukan kerana kedua-dua teks terbabit dengan ditulis dengan tujuan sama, iaitu propaganda bagi pihak istana masing-masing. 

“Kedua-dua hikayat ini sering menonjolkan unsur pertentangan daripada segi penceritaan kepada sesuatu peristiwa yang sama dan boleh dilihat dalam peristiwa membabitkan hubungan dua hala Johor dan Pahang,” ujarnya. 

Dalam aspek terbabit, perkara pertama yang boleh diperhatikan ialah pembabitan tentera Johor dalam Perang Pahang (1857-1863) di mana Hikayat Pahang menceritakan pembabitan tentera Johor membantu Bendahara Tun Tahir melawan Wan Ahmad. 

Penulis hikayat itu mendakwa pada akhir peperangan, ramai orang Pahang menyebelahi Wan Ahmad disebabkan tidak berpuas hati dengan pembabitan tentera Johor yang kebanyakannya ialah orang Bugis. 

Sebaliknya pengarang Hikayat Johor tidak memberikan tumpuan yang eksklusif mengenai perkembangan peperangan itu dan menafikan pembabitan tentera Johor secara keseluruhan kecuali pada peringkat akhir peperangan. 

“Itupun Hikayat Johor mendakwa tentera Johor tidak sempat membantu Wan Mutahir kerana sudah kalah dan tiada faedah untuk membantu beliau,” katanya. 

Tweet

Dato' Abdul Rahman Yasin Tokoh Rakyat Profesional Johor

Muar banyak mencatatkan kelahiran tokoh pemimpin yang berwibawa. Tidak dapat dinafikan lagi Muar seolah-olah berperanan seperti kilang pengeluar tokoh-tokoh berwawasan yang terkenal. Tokoh tradisional banyak terlahir di sepanjang Sungai Muar hingga ke Segamat. Manakala tokoh-tokoh pemimpin moden terlahir di kawasan bandar merentas ke kawasan yang dulunya terkenal sebagai Padang dan pada hari ini meliputi kawasan pantai ke arah Batu Pahat. Hal ini adalah disebabkan sejarah tamadun Muar adalah antara tertua di Johor. Orang Muar juga amat peka terhadap pendidikan.

Bagi sejarah negeri Johor pula, tokoh-tokoh pemimpin terkenal adalah berasal dari Muar dan Johor Bahru. Dua kumpulan tokoh pemimpin ini pada suatu ketika saling bersatu dan ada ketika yang lain tidak bersefahaman. Namun tiada sejarah mencatat tragedi peperangan akibat salah faham. Sebaliknya sering pula mewujudkan keadaan yang lebih baik hingga kadangkala tanpa terduga langsung.

Pada lazimnya, tokoh kepimpinan Johor Bahru mempunyai sejarah, pengaruh dan pengalaman dan berasal-usul daripada keturunan pembesar tradisional Johor-Pahang. Mereka mewarisi hal-hal kebudayaan dan pentadbiran atau politik Melayu daripada Kesultanan Melayu Melaka. Manakala tokoh-tokoh Muar pula boleh dikatakan berasal-usul daripada keturunan pemimpin pendakwah yang bebas dan mempunyai pengalaman berdagang dan mempunyai pengaruh kebugisan. Dua faktor ini amat menarik diperhatikan kerana latar belakang inilah yang mencorakkan politik Melayu Johor.

Dato’ Abdul Rahman bin Muhammad Yasin ialah salah seorang tokoh Johor yang terkenal dan berwibawa berasal dari Muar. Negara terhutang budi kepada beliau kerana beliau ialah antara tokoh Melayu yang cepat dapat melihat jurang bahaya perpaduan Melayu ketika ditinggalkan oleh Dato Onn Jaafar pada tahun 1951. Beliau dengan segera telah menyusun strategi mengisi kekosongan kepimpinan dan mengemudi hala tuju politik Melayu. Ketika itu keadaan orang Melayu adalah umpama anak ayam sedang bertebaran tanpa ibu dengan sangkar yang kosong. Hal ini dilihat oleh pemerhati politik sebagai suatu keadaan yang amat bahaya kerana kepimpinan Dato’ Onn yang sangat popular dan menjadi tempat orang Melayu yang baru mengenal politik bergantung tiba-tiba mengambil keputusan keluar daripada UMNO untuk menerajui parti yang membuka keahlian kepada bukan Melayu. 

Dato’ Abdul Rahman bin Muhammad Yasin yang pada mulanya tidak bersefahaman dengan Dato’ Onn telah segera mengambilalih dan menerajui barisan pelaksana dengan cita-cita untuk merdeka. Beliau melihat peluang ini untuk meneruskan cita-cita beliau memperjuangkan kemerdekaan bangsa Melayu daripada penjajahan Inggeris di luar perspektif kemerdekaan Johor yang diperjuangkan Persatuan Melayu Johor di bawah pimpinannya. Wawasan Dato’ Onn untuk menentang Malayan Union secara menyeluruh adalah dipersetujuinya, tetapi wawasan Dato’ Onn untuk menyiapkan diri dalam pelbagai bidang terlebih dahulu sebelum menuntut kemerdekaan tidak diterimanya.

Dato' Abdul Rahman juga menolak keistimewaan raja-raja yang dianggapnya sebagai candu melemahkan pemikiran rakyat jelata kerana terlalu terikat dan terkongkong dengan tulah dan daulat yang diada-adakan.Mengekalkan kedudukan sultan hanya sebagai lambang dipersetujuinya tetapi mengutamakan keistimewaan, hak dan kuasa raja tidak disukainya. 

Pemikiran Dato’ Abdul Rahman pada hakikatnya dipengaruhi oleh latar belakang dirinya yang berpendidikan Melayu ketika membesar dalam kalangan masyarakat birokrat Melayu Padang dan pengaruh pengamatan terhadap kebebasan pentadbiran Inggeris ketika beliau menyambung pelajaran Inggeris di Singapura pada tahun 1890-an. Pada tahun 1895, ketika beliau mula berkhidmat sebagai kerani dalam pentadbiran awam Johor, beliau telah menunjukkan kebolehan yang tinggi sehingga diberi peluang menjadi pesuruhjaya daerah, majistrate dan bendahari negeri Johor. Beliau juga mempunyai hubungan yang baik dengan Kesatuan Melayu Singapura yang sedang peka dengan arus menuntut persamaan pengiktirafan dan layanan kepada pegawai dan orang Melayu oleh Inggeris di Singapura. Beliau aktif menyokong pandangan dan debat berkenaan pengiktirafan pegawai-pegawai Melayu yang mempunyai pendidikan Inggeris di Singapura. 

Pada tahun 1939, Dato’ Abdul Rahman telah menubuhkan Persatuan Melayu Johor yang memperjuangkan pengiktirafan pegawai Melayu dalam pentadbiran Inggeris. Persatuan ini juga menyokong dan mengutamakan hak-hak keistimewaan Melayu seperti pelajaran, adat dan kebudayaan. Tetapi ia memandang negatif terhadap kealfaan dan kecuaian istana. Pada zaman pendudukan Jepun, Kesatuan Melayu Johor yang diketuai oleh Dato’ Abdul Rahman telah meneruskan perbahasan ahli mengenai hak-hak istimewa orang Melayu. Apabila beliau mendengar ura-ura penubuhan Malayan Union, Dato’ Abdul Rahman telah menggabungkan diri dengan Lembaga Kesatuan Melayu Johor dari Muar yang dipimpin oleh Dr. Hamzah mengadakan demonstrasi membantah usaha Mac Michael mendapatkan tandatangan Sultan Ibrahim untuk menubuhkan Malayan Union. 

Apabila Mac Michael berjaya mendapat tandatangan Sultan Ibrahim untuk menubuhkan Malayan Union pada tahun 1945, Dato’ Abdul Rahman mengadakan suatu perjumpaan ramai di Masjid Abu Bakar pada 2 Februari 1946. Beliau dan penyokongnya menentang tindakan Sultan Ibrahim dengan mengeluarkan satu surat bantahan rasmi yang ditandatangani oleh perwakilan 7 orang yang dikenali sebagai Kumpulan Orang Tujuh. Mereka secara bertulis tidak mengiktiraf Sultan Ibrahim sebagai Sultan Johor. Kumpulan 7 yang diketuai oleh Dato’ Abdul Rahman juga membuat kempen dan penerangan kepada rakyat agar tidak perlu taat dan setia kepada Sultan Ibrahim kerana sultan telah melanggar Perlembagaan Tubuh Kerajaan Johor 1895. Dato’ Abdul Rahman ketika itu ialah seorang majistrate kanan dalam perkhidmatan awam Johor berasa berhak memastikan Johor terus merdeka dan bebas mencorakkan sistem pentadbirannya sendri. 

Sehubungan dengan itu, banyak ahli Persatuan Melayu Johor telah diugut dengan pemecatan kerja oleh kerajaan Johor kerana dianggap telah menentang sultan dan kerajaan Johor. Persatuan Melayu Johor tidak berdiam diri. Mereka telah mengambil langkah mengedarkan surat-surat kepada orang ramai bagi menerangkan keadaan yang sebenarnya. Keadaan menjadi kecoh apabila sebilangan pegawai kerajaan telah ditahan kerja kerana menyalahi undang-undang kerajaan menyiarkan risalah-risalah kepada orang ramai yang boleh membangkitkan perasaan menentang kerajaan.

Bidasan dan tentangan yang diterima oleh Persatuan Melayu Johor di bawah pimpinan Dato’ Abdul Rahman sebenarnya tidak melumpuhkan semangat pemimpin-pemimpin persatuan ini. Sebaliknya, mereka telah menjalankan kegiatan-kegiatan yang bertujuan untuk menyedarkan orang Melayu tentang pentingnya mereka memainkan peranan dalam keadaan kedaulatan Melayu sedang dicabar. Dalam ucapannya di Masjid Abu Bakar, beliau dengan tegas mengajak masyarakat membuka mata, mara berjuang mempertahankan hak sendiri. 

Ketika Dato' Onn mengadakan kongres Melayu , Dato’ Abdul Rahman sendiri tidak hadir dalam Kongres Kebangsaan Melayu 1946 di Kelab Sultan Sulaiman, Kuala Lumpur kerana kecewa dengan sikap Dato’ Onn Jaafar. Pada saat penubuhan UMNO, Persatuan Melayu Johor yang dipimpinnya tidak ada wakil dalam penubuhan UMNO di Johor Bahru pada 11 Mei 1946. Ini adalah kerana hubungan Dato’ Abdul Rahman dengan Dato’ Onn sentiasa tegang , walaupun Dato’ Onn berusaha mengambil hatinya dengan melantik beliau sebagai Pegawai Kewangan UMNO dalam tahun 1946 dan sebagai wakil UMNO dalam jawatankuasa kerja bagi membubarkan Malayan Union pada tahun 1947.Punca utama ketengangan ialah isu kedaulatan raja Melayu, keengganan menuntut merdeka segera dan bertolerate dengan Inggeris mengenai isu kewargaan pendatang asing.

Dato’ Abdul Rahman merupakan salah seorang daripada 7 orang wakil UMNO dalam Sidang Pleno Penggubalan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1948 bagi menggantikan Perlembagaan Malayan Union. Sidang Pleno ini juga dianggotai oleh wakil kerajaan Inggeris dan DYMM Raja-raja Melayu. Sidang Pleno ini telah mengadakan sidang selama tiga bulan dan sidang terakhir diadakan pada 20 November 1946. Antara perkara yang menjadi perhatian dalam sidang ini ialah kedudukan raja-raja, Dewan Undangan Negeri, kedudukan orang Melayu dan kewarganegaraan. Syarat untuk mendapatkan warganegara diperketat. Kedudukan sultan dipulihkan semula. Setiap negeri mempunyai Dewan Undangan sendiri dan orang Melayu diberi kedudukan istimewa.

Selepas Dato’ Onn meninggalkan UMNO pada tahun 1951,Dato’ Abdul Rahman dan penyokong-penyokongnya telah kembali semula dalam UMNO dan dapat menguasai UMNO Johor dan Persekutuan. Beliau telah bekerjasama dengan YM Tunku Abdul Rahman setelah Tunku bersetuju mengutamakan kepentingan rakyat daripada mengutamakan keistimewaan raja-raja Melayu. Dato’ Abdul Rahman berpendapat bahawa raja-raja Melayu telah gagal dan cuai melaksanakan tanggungjawab terhadap rakyat. Raja-raja hanya mementingkan diri dan telah salah menggunakan kuasa yang telah diserahkan kepada pentadbir Inggeris. 

Oleh kerana Tunku tidak banyak pengaruh dan sokongan menyeluruh untuk memimpin UMNO, beliau telah memujuk Dato’ Abdul Rahman supaya membantunya. Tunku telah bersetuju dengan syarat yang dikemukakan oleh Dato’ Abdul Rahman untuk tidak mengutamakan kedudukan raja-raja dan juga bersetuju memindahkan ibu pejabat UMNO ke Johor Bahru. Dato’ Abdul Rahman pula bersetuju dengan permintaan Tunku supaya Persekutuan Tanah Melayu tidak menjadi sebuah republik. 

Apabila Persekutuan Tanah Melayu mencapai kemerdekaan pada tahun 1957, Dato’ Abdul Rahman dilantik sebagai Yang DiPertua pertama Dewan Negara. Bersama beliau menyumbang jasa dalam kabinet Tunku ialah anak-anaknya iaitu Dato’ Sulaiman dan Tun Dr. Ismail. Sepanjang tempoh perkhidmatannya, beliau telah memainkan pearanan penting terhadap hala tuju keputusan dan tindakan yang di putuskan di parlimen. Beliau telah memainkan peranan sebagai permerhati yang berkuasa menentukan corak pemikiran dan dasar-dasar di parlimen. Beliau amat mengambil berat tentang kemajuan pembangunan untuk rakyat dalam semua bidang. Beliau sangat peka terhadap isu-isu kesultanan dan sering menggugurkan dari senarai yang akan dibentangkan di parlimen. Ini adalah kerana beliau tidak mengehendaki pengaruh dan kuasa sultan dan raja-raja Melayu yang telah berlalu menjadi masalah kepada dunia moden yang bakal dihadapi. Keistimewaan Melayu difahami untuk rakyat jelata bukan kepada golongan istana yang tidak pernah merasa susah sampai tidak sadar terdapat rakyat marhaen yang menderita.

Dato’ Abdul Rahman telah meninggal dunia pada 24 Mei 1970. Ketokohan beliau selaku pemimpin rakyat berpendidikan tinggi dan professional banyak mempengaruhi pemimpin-pemimpin kontemporari Melayu. Ketegasan dan kejituan beliau membuat keputusan banyak diwarisi oleh anaknya Tun Dr. Ismail yang telah berjaya menjadi Timbalan Perdana Menteri Malaysia Kedua. Pemergiaannya adalah suatu kehilangan yang besar kepada negara bangsa Malaysia.

Oleh Tun Sheikh Engku Bendahara

http://sejarah-tunsheikh.blogspot.com/2010/07/dato-abdul-rahman-yasin-tokoh-rakyat.html

Tweet

Robin Hood Tanjung Puteri

TANJUNG Puteri (Johor Bahru) sebelum merdeka.

HUJAN baru sahaja reda. Hutan dan denai yang kami rentasi masih terasa basahnya. Tanah merah yang dipijak melekat pada kasut dan meninggalkan jejak. Sesekali bahu disapa nakal sisa titisan air hujan yang jatuh dari dedaunan.

Saat kaki berwaspada daripada tersadung akar pokok, mata terbeliak dikejutkan dengan dua ekor khinzir yang berlari meluru secara membabi buta. Memang kecut perut dibuatnya!

Itulah sebahagian rintangan yang terpaksa krew Jurnal lalui dalam usaha mengenali seorang lelaki bernama Si Bongkok. Pusara individu misteri itu dikatakan terletak lebih satu kilometer ke dalam hutan di Tanjung Belungkur, Johor.

Nama Si Bongkok mungkin tidak asing bagi rakyat negeri Johor sementelah ia disebut dalam lagu malar segar Tanjung Puteri.

Lagu yang dinukilkan pada 1950-an itu boleh dikatakan begitu mesra di telinga dan terus bermain di bibir rakyat negeri itu. Cuma, siapakah Si Bongkok yang disebutkan dalam bait-bait lagu itu tidak ramai individu ingin membongkarnya.

Pastinya Si Bongkok seorang yang penting. Kalau tidak, masakan ia disebutkan dalam lagu patriotik dan dikatakan menjadi lagu jati diri negeri Johor itu.

Tidak mungkin ia sekadar menceritakan tentang Tanjung Puteri yang merupakan nama lama Johor Bahru selain retorik dan kisah dongeng semata-mata.

Nama Si Bongkok mula dipopularkan oleh budayawan, Allahyarham Shaharom Husain menerusi pementasan drama berjudul Si Bongkok Tanjung Puteri di Dewan Jubli Intan Johor Bahru seawal tahun 1961.

Si Bongkok disifatkan telah bersemadi bersama sejarahnya yang terkambus. Dia dikatakan seorang pahlawan yang namanya terpadam dalam lembaran sejarah malah tidak hairanlah jika ada yang menyifatkan dia tidak wujud.

“Ada orang Johor yang tahu cerita tentangnya dan ada yang tidak tahu. Bagi saya, dia bukan pengkhianat, sebaliknya dia ialah seorang yang membela bangsa dan tanah airnya.

“Walaupun saya hanya mendengar ceritanya secara lisan, saya tetap percaya apa yang diceritakan. Semangatnya memperjuangkan tanah air membuatkan saya menjadikannya sebagai idola,” kata anak jati Johor, Khairil Muadzam Syah Jalil, 30.

Lanun baik

Khairil yang kesal kerana kisah Si Bongkok tidak banyak dihebahkan memberitahu, beliau hanya mengetahui tentang tokoh itu menerusi cerita mulut datuknya dan buku sejarah lama.

TANJUNG Belungkur merupakan antara lokasi pusara Si Bongkok selain di Johor Bahru.  

“Kisahnya menarik. Orang kata, dia lanun tapi lanun yang baik. Dia menyerang kapal-kapal Barat demi menyekat kemaraan mereka di Johor. Dia amat benci penjajah.

“Dia melanun sebagai caranya menentang penjajah. Dia merompak kapal mereka untuk tujuan baik, macam Robin Hood,” kata Khairil yang merupakan seorang peniaga saat ditemui di Tanjung Puteri baru-baru ini.

Tanjung Puteri yang terletak berdekatan Tambak Johor kini menjadi kawasan pelabuhan khas pihak kastam.

Khairil juga mempercayai mayat Si Bongkok bersemadi di Riau, Indonesia selepas jatuh ke dalam sebuah lubang gua akibat satu pertarungan.

Menyedari terdapat pelbagai versi cerita mengenai Si Bongkok, Jurnal mendapatkan penjelasan daripada Yayasan Warisan Johor.

Pegawai sejarah di yayasan berkenaan, Kamdi Kamil menerangkan kisah sebenar yang dipercayai ahli sejarah.

Menurut Kamdi, kisah Si Bongkok berlaku pada pertengahan abad ke-19 iaitu sekitar tahun 1855 hingga 1870.

Negeri Johor pada ketika itu diperintah oleh Temenggung Daeng Ibrahim. Pada tahun 1855 pusat pentadbiran Johor telah dipindahkan dari Teluk Belanga, Singapura ke Tanjung Puteri.

Ketika pemerintahan Temenggung Ibrahim di Tanjung Puteri, muncul seorang lelaki yang cacat fizikalnya tetapi mempunyai keberanian menentang campur tangan Inggeris dalam pentadbiran dan ekonomi Johor.

“Dia memang dilahirkan bongkok, badannya bengkok ke kanan dan mukanya herot ke kanan. Walaupun dia cacat tapi dia mempunyai fizikal yang kuat.

“Badannya besar dan gagah,” katanya sambil memberitahu Si Bongkok cekap bermain senjata seperti badik dan sangat mahir ilmu kelautan dan pelayaran.

“Ini mungkin kerana dia merupakan Orang Laut yang mahir dengan ilmu kelautan. Dia lahir dalam keluarga orang kebanyakan,” ujar Kamdi, anak kelahiran Batu Pahat.

Berebut Tanjung

Pada masa itu, Singapura telah dikuasai Inggeris dan Inggeris berniat untuk meluaskan jajahannya di Johor.

Mereka juga berusaha mengaut hasil-mahsul Johor seperti lada hitam, gambir, rotan dan damar serta dibawa ke Singapura selaku pusat pengumpulan hasil sebelum dibawa ke Eropah.

“Keadaan itu menimbulkan kemarahan Si Bongkok. Lalu, dia berjuang memusnahkan kapal-kapal dagang Inggeris. Dia melanun sekitar Selat Tebrau dari Pengerang hingga ke Kukup, perairan Kuala Sungai Johor dan perairan Singapura.

Hal itu telah membawa kesusahan kepada Inggeris. Gabenor Negeri-Negeri Selat, W.J Butterworth amat marah dan mahu kegiatan lanun dihapuskan. Pelbagai cara telah digunakan untuk menumpaskan Si Bongkok, ketua kumpulan lanun.

PERJALANAN ke pusara Si Bongkok mengambil masa sekitar 10 minit

Namun, ia tidak berjaya kerana dia dikatakan pahlawan yang handal, kebal dan tidak lut senjata tajam.

“Si Bongkok juga dikatakan mencintai gadis yang sama dengan adiknya, Panglima Putih. Hayatnya dikatakan berakhir apabila dia tertikam dirinya ketika bertarung dengan adiknya di Tanjung Puteri,” katanya sambil memberitahu gadis itu merupakan Tanjung, anak kepada Datuk Penggawa Timur.

Beritahu Kamdi, Si Bongkok dilihat dari dua persepsi. Masyarakat setempat menganggapnya sebagai wira yang pantang melihat negeri Johor dikuasai bangsa asing.

Sementara, Inggeris dan pemerintah pada masa itu melihatnya sebagai penderhaka dan pengkhianat kerana melakukan pembunuhan dan perompakan sesuka hati sekali gus menjejaskan aktiviti perdagangan amnya di salah sebuah pusat perdagangan utama selepas kejatuhan Melaka.

“Antara sebab juga sejarahnya tidak banyak diperkatakan mungkin kerana perjuangannya agak berbeza daripada sebahagian tokoh pejuang Johor yang cenderung menggunakan kepintaran berbanding pertumpahan darah.

“Johor merupakan satu-satunya negeri di Tanah Melayu yang tidak dikuasai Inggeris secara langsung. Datuk Abdul Rahman Andak misalnya amat menentang Inggeris tetapi dia memilih cara diplomasi dan kebijaksanaan,” ujarnya.

Pusara

Mengenai pusara Si Bongkok kini, Kamdi berkata, terdapat beberapa pendapat iaitu di lereng bukit Tanjung Puteri seperti yang disebut pada bait lagu Tanjung Puteri, kawasan Mahmoodiah dan Tanjung Belungkur.

Kamdi meyakini Tanjung Belungkur ialah tempat yang tepat kerana Tanjung Belungkur dipercayai kampung halaman Si Bongkok.

“Ada juga kemungkinan, Panglima Putih mengarahkan agar pusara adiknya dipindahkan dari Tanjung Puteri ke Tanjung Belungkur,” ujarnya.

Penulis novel Si Bongkok Tanjung Puteri dan pengkaji sejarah, Abdul Latip Talib turut berpendapat pusara Si Bongkok yang sebenar ialah di Tanjung Belungkur.

“Berdasarkan kajian saya dan pandangan penduduk sekitar Johor, pusaranya di Tanjung Belungkur. Dulu, pusaranya agak terbiar dan hanya bernisankan kayu tapi saya ambil inisiatif letak nisan batu,” katanya.

Abdul Latip juga menyifatkan Si Bongkok merupakan seorang pahlawan yang patut dikenang dalam sejarah.

“Dia lanun, tapi dia juga pahlawan kerana menentang penjajah. Dia hanya memusnahkan dan menyerang kapal dagang Inggeris. Namanya terpadam dalam sejarah kerana kebanyakan kisah sejarah ditulis oleh Inggeris.

PUSARA Si Bongkok di Tanjung Belungkur, Kota Tinggi, Johor.  

“Mengapa setelah lebih 50 tahun negara kita merdeka, kita masih mengikut telunjuk Inggeris menganggap dirinya sebagai penderhaka? Kenapa kita tidak boleh menganggap lanun yang menentang penjajah sebagai wira?

“Orang Inggeris sendiri menganggap lanun-lanun mereka sebagai pahlawan. Lanun Viking yang menguasai Ireland, Scotland, Perancis dan Rusia dianggap sebagai membantu memperkukuhkan kekuasaan Inggeris berbanding penjajah Barat yang lain,” katanya. Inggeris juga terkenal dengan lanun-lanun mereka seperti Edward Teach atau ‘Blackbeard’ dan Calico Jack Rackham.

Sementara itu, pegawai kastam di Pangkalan Marin Kastam di Tanjung Puteri, Syed Idid, 57 menceritakan, beliau telah mendengar bermacam-macam cerita pelik di kubur Si Bongkok di lereng bukit Tanjung Puteri, tidak jauh dari Kompleks Kastam.

“Orang cakap ada kawasan berhampiran pokok besar itu tidak boleh dibangunkan. Ramai juga pengamal seni bela diri yang pergi bertapa di situ,” ujarnya.

Ramdan Sayon, 40 individu yang memandu kami ke pusara di Tanjung Belungkur memberitahu, dia mengetahui selok-belok jalan hutan ke pusara ini melalui datuknya.

“Saya cari sendiri pun tidak jumpa, lepas ditunjukkan datuk baru jumpa. Sekarang sayalah orang yang dicari kalau sesiapa nak ke pusara itu.

“Ramai yang pergi sendiri tidak menjumpainya dan ada juga yang dilaporkan sesat,” ujarnya.

SEJARAH SI BONGKOK PAHLAWAN JOHOR (Click)

Tweet

Mengenang legasi tiga tokoh

Legacy of Honour: Dato' Ja'afar Mohamed; Dato' Onn Ja'afar; Tun Hussien Onn

BUKU dalam bahasa Inggeris yang ditulis bekas Pengarah Eksekutif Sisters In Islam (SIS), Zainah Anwar bertajuk Legacy of Honour berkisar mengenai biografi tiga tokoh yang banyak berjasa kepada negara pada era penjajahan British, perjuangan mendapat kemerdekaan dan pembentukan Malaysia selepas pasca merdeka.

Tokoh-tokoh itu ialah Menteri Besar Johor yang pertama, Datuk Ja'afar Mohamed; anaknya yang juga pengasas Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO), Datuk Onn Ja'afar dan cucu beliau yang merupakan Perdana Menteri ketiga, Tun Hussein Onn.

Ja'afar (1838-1919) ialah daripada keturunan Bendahara Tepok Tun Hamzah iaitu bendahara kerajaan Melaka yang terakhir sebelum ia jatuh ke tangan Portugis pada 1511. Beliau telah dilantik sebagai Menteri Besar oleh Sultan Abu Bakar pada 1882 sehingga akhir hayat.

Beliau yang diberikan kepercayaan memangku tugas Sultan Johor ketika baginda ke luar negara ialah individu yang terlibat menjayakan cita-cita Sultan Abu Bakar untuk memoden negeri itu dan mewujudkan pentadbiran awam yang cekap sehingga menyebabkan British tiada alasan untuk menjajah negeri berkenaan.

Ja'afar sebenarnya mempunyai hubungan kekeluargaan dengan Sultan Abu Bakar kerana anaknya dengan isteri ketiga iaitu Hasnah telah berkahwin dengan anakanda baginda, Sultan Ibrahim.

Beliau juga telah berkahwin dengan isteri keempat, Datin Rogayah Hanim Abdullah yang merupakan bekas isteri adinda Sultan Abu Bakar, Ungku Abdul Majid.

Rogayah Hanim ialah wanita keturunan Turki yang dihantar oleh Khalifah Empayar Uthmaniyah, Sultan Abdul Hamid sebagai tanda persahabatan dengan kesultanan Johor.

Perkahwinan Ja'afar dengan Rogayah Hanim mempunyai lapan anak termasuk Onn (1895-1962). Selain sebagai pengasas dan Presiden UMNO, beliau ialah Menteri Besar Johor yang ketujuh. Dalam pada itu, empat Menteri Besar sebelumnya juga mempunyai hubungan kekeluargaan dengan Ja'afar.

Dalam buku berkenaan, turut dijelaskan bahawa idea menubuhkan UMNO telah dicetuskan dalam satu pertemuan antara Onn dengan rakan-rakannya di rumah Tan Sri Mohamed Noah Omar (ketika itu seorang majistret yang kemudian dilantik sebagai Yang Dipertua Dewan Rakyat yang pertama) di Batu Pahat, Johor pada 1946.

Dua anak Mohamed Noah iaitu Toh Puan Suhailah dan Tun Rahah masing-masing kemudiannya telah berkahwin dengan anak Onn, Hussein dan Perdana Menteri kedua, Tun Abdul Razak Hussein.

Turut hadir ketika pertemuan itu ialah Setiausaha Sulit Onn yang juga sepupu kepada Mohamed Noah, Tan Sri Anwar Abdul Malek.

Anwar yang juga bapa penulis buku ini adalah individu yang mencadangkan nama parti baru itu sebagai Pertubuhan Melayu Bersatu (UMO) sempena nama Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB).

Bagaimanapun atas nasihat nasionalis Melayu, Tan Sri Dr. Zainal Abidin Ahmad (Pendeta Za'aba), perkataan 'Kebangsaan' turut dimasukkan dalam nama itu dengan singkatan UMNO.

Dalam pada itu, dalam buku berkenaan, pembaca akan dapat mengetahui kisah sebenar mengapa Onn kemudiannya bertindak keluar UMNO pada 1951 bagi menubuhkan Parti Kemerdekaan Malaya (IMP) dan Parti Negara yang keanggotaan dibuka kepada pelbagai kaum.

Anak beliau, Hussein (1922-1990) turut keluar UMNO bersama-samanya dan kemudiannya menyertai kembali parti itu pada 1969. Sikap Hussein yang lantang memperjuangkan nasib orang Melayu yang ketinggalan dalam pendidikan menarik minat Abdul Razak yang kemudian melantiknya sebagai Menteri Pelajaran.

Ketika memegang jawatan itu Hussein telah memperkenalkan sekolah berasrama penuh aliran sains untuk memberi pendidikan kepada penduduk luar bandar. Selepas kematian Abdul Razak pada 1976, Hussein dilantik sebagai Perdana Menteri ketiga.

Hussein ialah individu yang dikenali kerana amat ikhlas dalam perjuangan untuk mencapai perpaduan kaum. Sebagai seorang sentiasa memegang prinsip integriti dan amanah, beliau terus mengkritik kepimpinan Perdana Menteri keempat, Tun Dr. Mahathir Mohamad selepas bersara pada 1981.

Sebenarnya, ulasan ini tidak cukup untuk mencatatkan segala apa yang terkandung dalam buku 287 halaman ini. Adalah diharapkan buku ini dapat diterjemahkan ke bahasa Melayu bagi membolehkan lebih ramai pembaca mengetahui apakah hubungan tokoh besar negara sekarang dengan keluarga ini.

Antaranya Perdana Menteri, Datuk Seri Najib Tun Razak dan Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Hishammuddin Tun Hussein yang turut menulis kata-kata aluan dalam buku berkenaan.

Tokoh-tokoh lain daripada keluarga ini ialah bekas Naib Canselor Universiti Malaya (UM), Profesor Diraja Ungku Abdul Aziz Ungku Abdul Hamid dan isterinya yang juga tokoh budayawan, Sharifah Azah Syed Mohammed (Azah Aziz).

Ia termasuk pengasas Institut Pemikiran dan Tamadun Islam Antarabangsa (Istac), Prof. Datuk Dr. Syed Muhammad Naquib Al-Attas; pengasas Gerakan, Profesor Syed Hussein Al-Attas dan bekas Ketua Pengarah Institut Kefahaman Islam Malaysia (IKIM), Datuk Dr. Syed Ali Tawfik Al-Attas.

Sebenarnya banyak kisah sebalik tabir keluarga ini yang tidak diketahui umum. Antaranya berkenaan kesetiaan Ja'afar terhadap Sultan Abu Bakar (1833-1895) dan anakanda baginda, Sultan Ibrahim (1873-1959).

Sebelum meninggal dunia, Ja'afar telah menghimpun semua ahli keluarganya dan berpesan bahawa kesetiaannya sebelum ini adalah kerana mengikut adat Melayu yang melarang menderhaka kepada sultan.

Bagaimanapun, tegas Ja'afar, generasi keluarga selepasnya harus berani untuk menentang dan bercakap benar sekiranya sultan bersikap kejam dan tidak mengutamakan rakyat.

Pesanan ini kemudiannya dipatuhi oleh anaknya, Onn yang secara terbuka mengkritik kepimpinan Sultan Ibrahim sehingga menyebabkan beliau dibuang daerah dari 1927 hingga 1936 ke sebuah perkampungan nelayan di Singapura. Onn ketika itu menyara hidup dengan pendapatan sangat kecil sebagai penulis di beberapa akhbar.

Sementara itu, ramai tidak tahu, Hussein juga pernah menjadi pelakon dalam satu pementasan di Johor Bahru yang diadakan bagi mengutip wang untuk membiayai kegiatan UMNO.

Pada 1971, Radio Televisyen Malaysia (RTM) menemu ramah beliau, bagaimanapun rakaman itu tidak disiarkan kerana beliau mengkritik Perdana Menteri pertama, Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj dan beberapa sultan yang telah meminggirkan Onn.

Buku ini yang akan dilancarkan oleh Hishammuddin di Pusat Dagangan Dunia Putra (PWTC), Kuala Lumpur esok boleh didapati di kedai buku MPH di seluruh negara.

Tweet